W pierwszych tygodniach życia noworodka niepokojące objawy dotyczą emocji, nadmiernego płaczu, trudności z zasypianiem lub zaburzeń odruchu ssania. Za wyraz podrażnienia OUN (ośrodkowego układu nerwowego) uznawane są: częsty i uporczywy płacz bez wyraźnego powodu, ostry krzyk, nadmierne reakcje lękowe podczas codziennej pielęgnacji dziecka, podczas kąpieli, podczas zmiany pozycji. Niemowlęta z takimi problemami mogą okazywać niezadowolenie podczas podnoszenia ich, przytulania, także podczas karmienia prężą się i denerwują, nie umieją czasem chwycić piersi, albo skoordynować ssania z połykaniem. Ma się wrażenie, że pomimo głodu są zbyt pobudzone, aby zaspokoić swoje potrzeby.

U noworodków i młodych niemowląt musi zwracać uwagę zbyt mała ilość snu na dobę, trudności w usypianiu dziecka i płytki sen powodujący łatwe wybudzenie ze snu.

Może się zdarzyć, że dziecko będzie nadmiernie spokojne i wtedy niepokojącymi objawami są: brak zainteresowania ludzką twarzą, brak kontaktu wzrokowego, słabe reakcje na bodźce słuchowe, mała ruchliwość dziecka.

Wizytę u neurologa powinny oczywiście sprowokować niepokojące objawy ruchowe: drżenia kończyn lub bródki, drgawki, utrzymujące się asymetryczne ułożenie i zachowania sugerujące większą swobodę ruchów jednej rączki czy jednej nóżki w stosunku do strony przeciwnej.

Po okresie fizjologicznej asymetrii oczekujemy pod koniec trzeciego miesiąca życia jednakowej aktywności prawych i lewych kończyn, utrzymania symetrii tułowia i symetrycznego ustawienia głowy w leżeniu zarówno na plecach jak i na brzuchu. Podnoszone nóżki nie powinny stale opadać na jedną stronę. Piąstki powinnny pozostawać przez większość czasu otwarte, a kciuk odwiedziony. Obserwujemy czy ustawiane są jednakowo stopy dziecka i czy oba biodra są jednakowo odwiedzione.

Niepokojącym zachowaniem już w pierwszych tygodniach życia są: prężenia całego ciała i odginanie do tyłu głowy przy jednoczesnym prostowaniu nóg i napinaniu kończyn górnych w silnym zgięciu lub wyproście z zaciśniętymi mocno piąstkami i schowanymi w nich kciukami.

Często problemem dzieci w pierwszym kwartale życia jest wiotkość powłok przedniej ściany brzucha. Widać u tych dzieci rozdęcie i zcieńczenie mięśni prostych brzucha. Stan taki nie jest sam w sobie schorzeniem, ale wskazuje, że mogą występować trudności z koordynacją ruchową między pasem barkowym i pasem biodrowym. Niewydolność mięśni brzucha utrudnia dżwiganie nóg nad podłoże i stabilizowanie miednicy, utrudnione jest przyciąganie głowy do klatki piersiowej i zaburzona jest praca powiązanych ze sobą łańcuchów mięśniowych co może mieć w przyszłości znaczenie w powstawaniu wad postawy.

Podsumowująć pierwsze oznaki zaburzeń neurorozwojowych to:

  • nadmierne odginanie głowy oraz mostki i reakcje odgięciowe tułowia,
  • prężenia kończyn dolnych,
  • baletowe ustawianie stopy z przywiedzeniem przodostopia,
  • trudności zginania i odwodzenia kończyn podczas toalety i ubierania niemowlęcia,
  • drżenia kończyn
  • silne i częste zaciskanie piąstek,
  • przywodzenie kciuka pod koniec pierwszego kwartału oraz w póĽniejszym okresie,
  • niechęć dziecka do leżenia na brzuchu pod koniec pierwszergo kwartału oraz w póĽniejszym okresie,
  • nadmierna i nieuporządkowana ruchliwość dziecka,
  • nadwrażliwość, niepokój, małe zapotrzebowanie na sen,
  • trudności w nawiązywaniu i utrzymywaniu kontaktu wzrokowego z najbliższymi,
  • drgawki, bezdechy, wyłączenie świadomości,
  • brak odpowiedzi uśmiechem na uśmiech rodzica po 2 m-cu życia,
  • nadmierny spokój dziecka połączony z dużą męczliwością podczas karmienia i aktywności ruchowych,
  • brak odruchu Moro w pierwszym trymestrze życia dziecka - brak reakcji przestrachu na nagłe zmiany w otoczeniu (np. puknięcie, dzwonek, szarpnięcie kocykiem)